dCzy Berlinka to RAB (Reich Autobahn) biegnący z Berlina do Królewca (Koeningsberg, obecnie Kaliningrad)? Tego niestety jeszcze nie wiem. Wydaje się (m.in. z map, ale też z logicznego punktu widzenia), że za Berlinkę autostradową można z czystym sumieniem uznać autostradę A11, biegnącą z Berlina (konkretnie z obwodnicy zwanej Ringiem, czyli A10) do granicy z Polską w Kołbaskowie (na tym odcinku hitlerowskie płyty ustępują obecnie, poprzez intensywne remonty, miejsca nowemu asfaltowi). Z Kołbaskowa do Szczecina - Dąbie mamy polską autostradę A6, oczywiście wykorzystującą dawny RAB. Też prowadzona jest modernizacja nawierzchni. Dalej RAB to już tylko droga ekspresowa nr 6/3, czyli S6/S3. Po 8 kilometrach, aby kontynuować podróż w ramach dróg numer 3, albo numer 6 (będącej jednocześnie drogą międzynarodową E28 Berlin - Gdańsk) należy zjechć z RABu w kierunku na Gdańsk i Świnoujście (ekspresowa jest jeszcze przez około 17 kilometrów, w okolice Goleniowa; biegnie również po płytach. Czyżby jakaś kolejna niemiecka, hitlerowska autostrada? Do Świnoujścia, może na wyspę Uznam do fabryki V-1 itp. broni?). Dalej RAB jest już tylko zwykłą drogą wojewódzką numer 142. Lewa (w kierunku Królewca) jezdnia (czyli północna) ponoć została zbudowana, ale obecnie zarosła.W okolicy Lisowa k. Chocilwa, RAB krzyżuje się z DK20 i tutaj kończy się jako zbudowana droga. Dalej ponoć istnieją pozostałości przygotowanego terenu pod autostradę, w okolicy Węgorzyna, Drawska Pomorskiego i Złocienca (i chyba także Szczecinka). Jeśli stamtąd poprowadzimy na mapie prostą linię, to dojdziemy w okolice Człuchowa i Chojnic. I co najmniej stamtąd, w kierunku wschodnim prowadzi płytowa droga, jz nieźle wyprofilowanymi zakrętami, jednakże z kolizyjnymi skrzyżowaniami, w dodatku przecinająca część miejscowości występujących na jej trasie.

hZ historii wydarzeń w 1939 roku wiemy, że Hitler domgał się od Polski zgody na eksterytorialną autostradę przez polską część Pomorza Gdańskiego. Miała ona połączyć Prusy z resztą III Rzeszy. Polacy nie zgodzili się. Zamiar (budowy autostrady) można było zrealizować dopiero po zajęciu Pomorza* i Polski we wrześniu 1939 roku. Jednakże powstała tylko wspomniana droga płytowa.

fHitler** przejmując ze swoją partią (NSDAP) władzę w Niemczech, w 1933 roku, rozpoczął realizować program budowy autostrad. W 1935 roku III Rzesza miała już 1000 kilometrów autobahnów. W 1939 roku istniała już autostrada z Berlina do Lisowa k. Chociwla oraz z Królewca do Elbląga (jednojezdniowa). W 1945 roku, po kapitulacji było bodajże 2500 kilometrów***.

hObecnie, w latach 2001-2005, RAB z Elbląga do granicy w Grzechotkach (z Rosją) ma być gruntownie zmodernizowany. Mają zostać odbudowane zniszczone mosty oraz położona lewa jezdnia. Po stronie rosyjskiej ponoć jest wszystko gotowe (mieli chyba łatwiej, gdyż w ich części zbudowano dwie jezdnie i nie ma chyba takich przeszkód w postaci dróg rzecznych).

hJednakże brakuje dobrej drogi z metropolii gdańskiej (a więc pasa od Elbląga do Lęborka, albo nawet Słupska) do granicy z Niemcami. A można by wykorzystać DW142 (odbudowując ją do standardu autostrady, albo chociaż drogi ekspresowej), następnie idąc niemieckimi planami (bądź je modyfikując) "dojść" z autostradą w okolice Człuchowa i Chojnic, zbudować tam porządne obwodnice i drugą jezdnię do drogi płytowej i "dobić" tak do Elbląga (na Gdańsk zjeżdżałoby się w Swarożynie na A1 albo w Czarlinie na DK1). O tym, że coś takiego można zrobić, przekonuje właśnie finalizowana budowa autostrady A4 na odcinku Wrocław-Bielany - Nogawczyce k. Gliwic oraz planowana w niedalekiej przyszłości z Nogawczyc do Gliwic i z Olszyny (granica z RFN) w okolice Bolesławca (A18) oraz modernizacja istniejącej z okolic Bolesławca do Wrocławia. Wszystko oczywiście wykorzystując pozostałości RAB, bądź plany po niej.

hhh

jjjjj

* Odcinek Szczecin-Wielgowo (S6/S3) - Łęczyca (skrzyż. z DW144):
1. RAB gdzieś niedaleko po zjeździe na Gdańsk i Świnoujście. (czyli wtedy kiedy RAB przestaje być drogą ekspresową S6/S3 a wcześniej autostradą A6, a staje się drogą wojewódzką nr 142). Druga (lewa, północna) jezdnia jest ponoć zarośnięta.

2. Wiadukt, który na poprzednim zdjęciu widać na dalszym planie.

3. Gdzies_na_DW142.

4. Zjazd na Goleniow i chyba na Sowno (na kierunkowskazie chyba jest napisane: Stargard Szczeciński).

5. Gdzies-na_DW142.

6. Gdzies_na_DW142.

7. Zjazd z RABu na drogę wojewódzką numer 144 (Stargard Szcz.-Nowogard). Po lewej widać zabudowania Łęczycy.

8. Na pierwszym planie zjazd z RABu (DW142) i DW144. Wiadukt to RAB.

Zdjęcia wykonał w dniu12 maja 2001 roku Marek

hhhh

hhh

* Odcinek Zblewo (skrzyż. DK22 z DW214) - zniszczony most na Pasłęce:

1. Zblewo to miejscowość położona na granicy dwóch subregionów Pomorza Gdańskiego: Kaszub i Kociewia. Wieś jest stolicą gminy i leży w powiecie starogardzkim w rogu pomiędzy krzyżującymi się drogami: drogą krajową nr 22 (DK22), czyli Berlinką i drogą wojewódzką 214 (DW 214), odbijającą z DK1 w Warlubiu i przez Zblewo, Kościerzynę i Lębork prowadzącą do Łeby (czyli można tą drogą ominąć metropolię gdańską). Parę kilometrów za Zblewem, w stronę Chojnic, w 1942 roku miał miejsce zamach na Hitlera przez partyzantów z Gryfa Kaszubskiego (Pomorskiego). Pociąg wyleciał w powietrze, ale okazało się, że wódz III Rzeszy miał jeszcze więcej szczęścia niż w lipcu 1944 roku w Wilczym Szańcu. Adolf Hitler po prostu wysiadł wcześniej z pociągu w Malborku, gdyż Gauleiter Prus Zachodnich A. Forster urządził ucztę w krzyżackim zamku. Zdjęcie wykonane w stronę Berlina, w tle wieża kościoła w Zblewie, po lewej widać płyty Berlinki.

2. Swarożyn to miejscowość z kolei leżąca w powiecie i gminie tczewskiej. Betonowe płyty pomiędzy Starogardem Gdańskim (w mieście Berlinka jest brukowa) a Czarlinem pod Tczewem są na tym odcinku przykryte warstwą asfaltu (na zdjęciu niestety raczej tego nie dostrzeżemy). W 2003 roku Berlinka pod Swarożynem powinna zostać przecięta węzłem autostrady A1. Zdjęcie wykonane z samochodu, w kierunku Berlina.

3. Czarlin - tutaj krzyżuje się najważniejsza droga krajowa: DK1, z Berlinką. Jak widzimy skrzyżowanie jest bezkolizyjne (w odróżnieniu od takich Krośniewic, gdzie z DK1 krzyżuje się równie ważna droga - DK2) i zostało zapewne wykonane przez Niemców (świadczy o tym kostka, bruk przed samym wiaduktem, jak i cały układ tych dwóch dróg oraz moje przekonanie, że po wojnie, w PRLu, czegoś takiego by nie zbudowano; chyba, że w GOP albo w Warszawie), choć sam wiadukt może być polski (pierwotny mógł ulec wysadzeniu podczas wojny, niestety nie sprawdziłem, nie poszukałem na wiadukcie jakieś daty budowy). Zdjęcie wykonane w kierunku Berlina, przed wiaduktem. Berlinka "przelatuje" górą, w dole mamy DK1 w kierunku na Łódź i w kierunku na Gdańsk (w tle Czarlin).

4. Między Czarlinem a mostem na Wiśle mamy szeroką na dwa pasy w każdym kierunku (niestety nie wymalowane) jezdnię brukową . Zdjęcie wykonane w kierunku Berlina.

5. Most na Wiśle posiada dwa pasy w każdą stronę. Zdjęcie wykonane z samochodu w kierunku południowym.

6. Po przekroczeniu Wisły mamy znowu płytki i to bez żadnego asfaltu. Taka droga prowadzi do Malborka. Zdjęcie wykonane z samochodu, w kierunku Królewca.

W Malborku mamy zwykła drogę asfaltową. Zastanawiam sie czy Berlinka docelowo nie miała iść nad północną częścią miasta. Za dawną stolicą Zakonu Krzyżackiego mamy znów płyty, ale jakieś takie węższe, w dodatku polane asfaltem. Za Starym Polem nie ma już ich w ogóle a droga jest kręta, czyli "a to Polska właśnie". :-( Być może Niemcom nie starczyło już materiału albo raczej... czasu.

7. Dojeżdżamy do Elbląga w miejscu gdzie DK22 krzyżuje sie z DK7 biegnącą od strony Gdańska. DK22 przechodzi pod "Warszawką". Może to sugerowac, że RAB od strony Królewca miała iść bardziej w kierunku Gdańska (DK7 w swoim biegu wykorzystuje RAB, patrząc od strony Królewca od Gronowa do wspomnianego skrzyżowania). Możliwe jednak, że miała łągodnie skręcać w stronę Malborka, lub też rozdzielać się na dwie drogi (przy czym każda z nich być może miała być autostradą a być może tylko jedna z nich). Wjeżdżamy zatem na DK7 (jak rozumiem DK22 też tędy biegnie), która wykorzystując RAB obiega Elbląg. Czy pod asfaltem są płyty, to przyznam, że nie sprawdziłem. Drugiej jezdni nie widać a i chyba nigdy jej nie było, ale po wiadukiukcie któy przechodzi nad RAB widzimy, że to już historyczna autostrada. Szybko znajdujemy się w Elblągu - Gronowo. Tutaj tuż przed zjazdem mamy już dwie jezdnie i to płytowe. Jeśli zmierzamy na Warszawę (DK7) rmusimy zjechać z RAB. DK22 prowadzi prosto. Z tym, że trzebajechać lewą jezdnią, gdyż prawa ma zniszczony mostek (odbudowano tylko jego lewą część). Za chwilę jest już tylko prawa jezdnia, na którą zjeżdżamy i jedziemy dalej, w kierunku Królewca. Zdjęcie wykonane w kierunku Berlina. Podobne możemy zobaczyć u Jarka pod adresem: http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_16.html

8. Tuż za Gronowem Berlinkę przecina wiadukt. Lewa jezdnia wygląda jakby została skopana. Czy to w związku z rozpoczetą modernizacją? Innych jej skutków do rzeki Pasłeka, w każdym bądź razie, nie widać. Zdjęcie wykonane w kierunku Królewca.

9. Skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 505 z Młynar do Fromborka. Widok w kierunku Berlina. DW505 w stronę Młynar.

10. Zjazd na DK54, czyli drogę odbijającą z historycznej autostrady do Braniewa i stamtąd do granicy w Gronowie-Mamonowo. W tym miejscu są dwie jezdnie. Zdjęcie w kierunku Berlina.

Jadąc dalej mijamy pod sobą tory kolejowe: http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_6.html

Inne zdjęcia, pokazujące typowy wygląd RAB w Prusach, możemy zobaczyć pod tymi adresami: http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_13.html, http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_14.html lub http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_11.html. Wiadukty projektowali - jako prace dyplomowe - studenci Wyższej Szkoły Inżynieryjnej w Berlinie****.

11. Za ten wiadukt dalej już jechać nie możemy. Znajduje się on w odległości około 500 metrów od rzeki Pasłęka. A tam most jest zburzony. Kto to zrobił? Niemcy, Rosjanie? Omijamy jednak znak i jedziemy dalej. Zdjęcie w kierunku Królewca, porównaj z http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_5.html

12. Droga jest już po bokach zarośnięta, skutkiem czego bardzo zwężona. W tle wiadukt z poprzedniego zdjęcia. Zdjęcie w kierunku Berlina.

13. No i koniec. Dalej już się pojechać nie da. Można tylko zejść niżej. Patrz punkt 14. Zdjęcie w kierunku Królewca.

14. Jestem na wschodnim przyczółku mostu, który uległ zniszczeniu. Drugie ujęcie podobne. Zdjęcia w kierunku Królewca.

Latem 20001 roku ma, być otwarte przejście graniczne w Grzechotkach, patrz: http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_11.html.

Zdjęcia http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_1.html i http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_2.html przedstawiające dwujezdniową Berlinkę musiały być wykonane już gdzieś za Pasłęką (podobnie jak następne http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_3.html). A ten wiadukt kolejowy nad RABem to pewnie linia kolejowa z Braniewa do Olsztyna http://www.xdesign.net/rab/rab_elbing_pictures_9.html.

Zdjęcia wykonałem wraz z Karoliną w dniu 28 kwietnia 2001 roku.

hh

hhh

* Zdjęcie z książki Bogusława Wołoszańskiego pt.: "Tajna Wojna Stalina", Warszawa 1999.

** Tamże.

*** Informacja gdzieś zasłyszana. Nie wiem, czy dotyczy obecnych Niemiec, czy łącznie z autostradami w Polsce i w Obwodzie Kaliningradzkim.

**** "Dziennik Bałtycki".

................................................................................................................................ ©. Copyright by Bartosz Bajków